Kom in balans met ayurvedische yoga
Deze cursus bestaat uit 5 workshops van 2 uur. Hij is in 2014 door de VYN erkend als bijscholing. U krijgt een syllabus van 11 pagina’s.
Inleiding tot de workshops
We gaan samen tien fantastische yogaseries (vinyasa’s) beoefenen. De series herstellen de balans in lichaam en geest. Lichamelijk bevorderen ze vitaliteit, kracht en uithoudingsvermogen. Geestelijk bevorderen ze ontspanning, enthousiasme en compassie.
Leerdoelen
Naast de beoefening van yogahoudingen gaan we een paar aspecten van de ayurveda bespreken. Als beoefenaar van yoga leer je welke ayurvedisch type je bent en wat daarbij de beste stijl van yogabeoefening is. Als je yogadocent(e) bent dan zul je met drie ayurvedische yogastijlen de yogahoudingen nog beter kunnen aanpassen aan je leerlingen.
- Begrijpen dat er drie ayurvedische menstypes zijn,
- Welk type sluit het dichts bij jezelf aan?
- Begrijpen dat er voor ieder type een optimale yogastijl is,
- Die stijlen zelf kunnen toepassen in 10 yogaseries.
Opbouw van de cursus – 2 uur per blok
- Blok 1: inleiding ayurveda en yoga, wat is mijn ayurvedisch type (dosha)?, een serie houdingen voor elk type – palmboomserie, zonnegroet, brugserie.
- Blok 2: vata dosha: in deze les gaan we de natuurlijke beweeglijkheid van vata verstillen. Trage bewegingen op het ritme van de ademhaling leiden tot ontspanning en vitaliteit.
- Blok 3: pitta dosha: hier richten we ons op het gevoel van strekking. Door te oefenen met enthousiasme en matiging komt er meer inzicht en balans.
- Blok 4: kapha dosha: in deze les gaan we kracht ervaren. Door met toewijding wat langer in de houding te verblijven ontstaat er evenwicht en compassie.
- Blok 5: evenwicht in de drie dosha’s: een serie houdingen voor elke dosha.
Wat is ayurveda?
Ayurveda is één van de oudste gezondheidssystemen ter wereld. Hij is duizenden jaren geleden in India ontstaan. Het woord “ayurveda” bestaat uit de woorden ayus en veda. Ayus betekent leven en Veda betekent kennis. Ayurveda is dus de kennis van het leven. Ayurveda kent een holistische benadering en benadrukt de samenhang tussen lichaam, geest en ziel.
Ayurvedische artsen schrijven vaak yogahoudingen voor om de balans van lichaam en geest te herstellen. Daarbij is het belangrijk dat de manier van oefenen aansluit bij het type mens. In de ayurveda worden mensen beschreven aan de hand van de dosha’s.
Dosha’s
Volgens de ayurveda zijn er drie soorten biologische krachten of principes, de dosha’s. Het principe van beweging heet vata (wind). Het principe van transformatie heet pitta (gal) en het principe van cohesie wordt kapha (slijm) genoemd. Deze principes zijn werkzaam in iedere cel, ieder orgaan, in het hele lichaam en in de psyche.
Mensen met een vata constitutie zijn meestal rank van lichaamsbouw. Het zijn creatieve en soms rusteloze mensen. Ze zijn snel van geest en hebben iets snel door maar hun geheugen is kort. Op emotioneel vlak kunnen ze snel angstig worden of gaan piekeren.
Pitta mensen hebben een gemiddelde lichaamsbouw en zijn meer gespierd dan de vata constituties. Zij zijn scherp van verstand en ambitieus en zijn daarbij soms geneigd tot perfectionisme. Hun intensiteit is ook een emotionele valkuil want pitta’s kunnen snel boos worden.
Kapha mensen hebben een goed ontwikkeld lichaam met een neiging tot overgewicht. Hun denken is langzamer dan dat van de andere constituties, maar ze hebben een sterk geheugen. Ze zijn rustig, stabiel en tolerant. Emotioneel kunnen ze neigen naar hebzucht of jaloezie.
Yoga series
Ayurveda en yoga zijn zusterwetenschappen. Ayurveda beoogt gezondheid van het individu. Yoga bevordert de spirituele groei en daarbij is gezondheid een belangrijke randvoorwaarde. Daarom is het nuttig om ayurveda en yoga samen te bestuderen, hetgeen in India vroeger gebeurde. Sommige yogahoudingen en series zijn heel geschikt om de dosha’s in evenwicht te brengen. Het doel is om met deze series te gaan ervaren hoe een dosha in balans aanvoelt. Het is daarbij belangrijk om met aandacht, de juiste intentie en de gepaste intensiteit te oefenen.
Adviezen voor de dosha’s
Vata-types komen tot rust door langzame, gelijkmatige bewegingen. Kapha’s worden juist door energieke bewegingen geactiveerd. En pitta’s zijn gebaat bij matige strekoefeningen. Met deze aanwijzigen in gedachte kunnen we de series houdingen (vinyasa’s) beoefenen. In de bovenstaande figuur staat een van de ayurvedische yoga vinyasa’s: de palmboom serie voor vata.
De juiste uitvoeringswijze leidt tot een soort alchemie, een transformatie van lichaam en geest. Er ontstaat ontspanning en vitaliteit, een heldere geest, een gezonde spijsvertering en een warm hart. Dat zijn de tekenen dat alle drie dosha’s in balans zijn.
| Dosha | 10 series uit Ayurvedic Yoga Therapy | uitvoeringswijze voor balans in de dosha |
| Vata | palmboom, balancerende boom, staaf, vlinder | De natuurlijke beweeglijkheid van vata verstillen. Trage bewegingen op het ritme van de ademhaling gericht op een ruimtelijk gevoel en energie. Oefen met aandacht voor adem en beweging en zoek het evenwicht. |
| Pitta | cobra, zonnevogel, zonnegroet | Pitta’s gerichtheid op perfectie en prestatie matigen naar een beoefening met een opwekkende intensiteit. Een tamelijk snelle beoefening gericht op het gevoel van warmte en strekking tijdens de eindhoudingen. De adem vrij laten stromen. Oefen met enthousiasme maar niet te intensief. Voel de warmte rondom het middenrif. |
| Kapha | krijger, brug, schouderstand | De natuurlijke stabiliteit van kapha uitdagen met krachtige oefeningen. Accent leggen op het voelen van kracht tijdens lang aangehouden houdingen. Gebruik de adem om in en uit de houdingen te gaan maar leg er niet te veel accent op. Om uithoudingsvermogen te ontwikkelen verblijf je een aantal (3 – 9) ademhalingen in de houding. Oefen met devotie en houd de aandacht in de hartstreek. |
Yogavormen – een nawoord
Het is opmerkelijk dat de drie belangrijkste leerlingen van Krishnamacharya in dezelfde drie stijlen hebben lesgegeven:
- Zijn zoon Desikachar onderwees viniyoga, met subtiele series in combinatie met de adembeweging (vata).
- Pattabhi Jois onderwees ashtanga yoga met energieke en verhittende series (pitta).
- B.K.S. Iyengar onderwees lang aangehouden asana’s die met precisie uitgevoerd worden (kapha).
Markant is dat alle gecommercialiseerde “postural yoga” vormen uit de Verenigde Staten ook op die manier ingedeeld kunnen worden. Bijvoorbeeld, “slow flow” (vata), Bikram Yoga (pitta), Yin Yoga (kapha).